Polska energetyka wzmacnia ochronę przed cyberzagrożeniami. Powstaje CSIRT Energia

Ilustracja nadesłana (przez PSE)

Polska buduje nową linię obrony przed cyberatakami na sektor energii. Polskie Sieci Elektroenergetyczne utworzą i będą prowadzić CSIRT Energia – wyspecjalizowany zespół, który będzie wspierał spółki z sektora w reagowaniu na cyber zagrożenia oraz koordynował, we współpracy z nimi, obsługę incydentów. Porozumienie w tej sprawie podpisali Minister Energii Miłosz Motyka i Prezes PSE Grzegorz Onichimowski. W wydarzeniu uczestniczył Wicepremier i Minister Cyfryzacji Krzysztof Gawkowski.

W naszej strategii do 2040 roku podkreśliliśmy rosnące znaczenie zagrożeń cybernetycznych. Duże elektrownie systemowe to podstawa stabilności systemu elektroenergetycznego, ale ponad połowa mocy wytwórczych w Polsce to małe źródła rozproszone po systemie. Zapewnienie cyberbezpieczeństwa infrastruktury teleinformatycznej ma więc fundamentalne znaczenie dla bezpieczeństwa dostaw energii, a tym samym utrzymania ciągłości działania kraju, gospodarki i społeczeństwa. CSIRT Energia pomoże w koordynacji działań, tworzeniu jednolitych standardów i procedur, co jest warunkiem skutecznej ochrony przed cyber zagrożeniami – podkreślił Prezes Zarządu PSE S.A. Grzegorz Onichimowski.

CSIRT Energia będzie łączył wiedzę o cyber zagrożeniach ze znajomością specyfiki sektora energetycznego. Zespół ma zapewnić – poza wymianą informacji i wsparciem technicznym - szybką reakcję i koordynacje działań, gdy incydent obejmuje kilka przedsiębiorstw lub może wpłynąć na ciągłość dostaw energii. Co ważne: zespół będzie wspierał sektor, a nie zastępował odpowiedzialności przedsiębiorstw – podkreślił wicepremier, minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski.

Bezpieczeństwo energetyczne to dziś nie tylko sprawne elektrownie, bezpieczne sieci i stabilne dostawy energii, ciepła czy paliw. To również zdolność do ochrony systemów informatycznych i przemysłowych systemów sterowania przed cyberatakami. W energetyce skutki takiego ataku mogą wykraczać daleko poza świat cyfrowy i uderzać w działanie infrastruktury. Dlatego budujemy wyspecjalizowany system reagowania, który pozwoli szybciej rozpoznawać zagrożenia, ostrzegać przedsiębiorstwa i koordynować działania. Powierzamy to zadanie PSE, które dysponują odpowiednim doświadczeniem, kompetencjami i zapleczem. Chcemy, aby CSIRT Energia osiągnął gotowość operacyjną jak najszybciej – powiedział Minister Energii Miłosz Motyka.

CSIRT Energia (Computer Security Incident Response Team) to wyspecjalizowany zespół zajmujący się wykrywaniem i analizowaniem cyber zagrożeń oraz reagowaniem na incydenty bezpieczeństwa komputerowego w sektorze energetycznym.

CSIRT Energia będzie piątym sektorowym zespołem reagowania na incydenty cyberbezpieczeństwa w Polsce obok CSIRT Cyfra dla infrastruktury cyfrowej, CSIRT KNF dla sektora bankowego i finansowego, CSIRT Infrastruktura dla transportu i zaopatrzenia w wodę oraz CSIRT CeZ dla sektora ochrony zdrowia.

Wspólne działania na rzecz cyberbezpieczeństwa

Na mocy podpisanego porozumienia Minister Energii powierza PSE utworzenie, utrzymanie, zapewnienie funkcjonowania i rozwój CSIRT Energia. Jako organ właściwy do spraw cyber bezpieczeństwa dla sektora energii i sektora inwestycji energii jądrowej, Minister Energii odpowiada za zapewnienie funkcjonowania zespołu oraz nadzór i weryfikację realizacji powierzonych zadań.

PSE odpowiadają za przygotowanie harmonogramu uruchomienia zespołu oraz zapewnienie odpowiednich zasobów kadrowych, organizacyjnych i technicznych, a także narzędzi, procedur i bezpiecznej wymiany informacji.

Polskie Sieci Elektroenergetyczne mają doświadczenie w zapewnianiu bezpieczeństwa infrastruktury o kluczowym znaczeniu dla funkcjonowania państwa. Spółka wdraża zaawansowane mechanizmy ochrony i reagowania na incydenty poprzez własne jednostki CERT (Computer Emergency Response Team) oraz SOC (Security Operations Center). PSE świadczą również usługę cyberochrony dla europejskiego stowarzyszenia operatorów systemów przesyłowych ENTSO-E.

Utworzenie CSIRT Energia pozwoli rozwijać specjalistyczną wiedzę o technologiach i procesach wykorzystywanych w poszczególnych obszarach energetyki oraz charakterystycznych dla nich cyber zagrożeniach.

Szybsze reagowanie na cyber zagrożenia

Skupienie informacji i kompetencji w jednym wyspecjalizowanym zespole pozwoli szybciej rozpoznawać powtarzające się zagrożenia, sprawniej ostrzegać spółki z sektora i skuteczniej ograniczać skutki incydentów. Wspólna analiza informacji oraz skoordynowane działania poprawią przygotowanie sektora na cyberataki i wzmocnią jego zdolność do utrzymania ciągłości kluczowych usług.

Do najważniejszych zadań CSIRT Energia należeć będą:

• przyjmowanie zgłoszeń i wczesnych ostrzeżeń o incydentach
• analizowanie zagrożeń i podatności
• reagowanie na cyberataki i podejmowanie niezbędnych działań technicznych
• wspieranie koordynacji obsługi incydentów
• współpraca z krajowymi i sektorowymi zespołami CSIRT
• wspieranie wymiany informacji i dobrych praktyk, organizacji ćwiczeń oraz inicjatyw szkoleniowych.

Utworzenie CSIRT Energia nie zwalnia przedsiębiorstw z odpowiedzialności za ochronę własnych systemów.

Cyber bezpieczeństwo integralną częścią bezpieczeństwa energetycznego

Skala wyzwań rośnie. Jak wynika ze sprawozdania Pełnomocnika Rządu do Spraw Cyber bezpieczeństwa za 2025 r., krajowe zespoły CSIRT obsłużyły blisko 273 tys. incydentów, czyli o 144,4 proc. więcej niż rok wcześniej.

Pod koniec grudnia 2025 r. doszło do skoordynowanych ataków o charakterze destrukcyjnym, wymierzonych m.in. w systemy związane z ponad 30 farmami wiatrowymi i fotowoltaicznymi oraz elektrociepłownią. Ataki nie spowodowały przerwy w dostawach energii.

Przykłady te pokazują, jak istotne są szybka identyfikacja zagrożeń, sprawna wymiana informacji i koordynacja działań między podmiotami odpowiedzialnymi za bezpieczeństwo energetyczne.

(gz)